GÜNDEME BAKIŞ – Sayıştay’ın 2025 yılı İzmir Büyükşehir Belediyesi raporunda çok sayıda bulguya yer verildi.
İŞTE BULGULAR
Katı Atık Depolama Sahasındaki Çöp Sızıntı Suyunun Kanalizasyon Hattına Deşarj Edilmesi
“Yapılan incelemelerde Harmandalı Katı Atık Depolama Sahasındaki çöp sızıntı suyunun arıtmadan geçirilmeden kanalizasyon hattına deşarj edildiği görülmüştür. İdare tarafından işlettirilen katı atık depolama tesisinin arıtma tesisi olmaması sebebiyle çöp sızıntı suyu kanalizasyon sistemine deşarj edilmektedir. Bu suyun kanalizasyon hattına deşarj edilmesi kirletici etkisinin yüksek olması sebebiyle arıtma tesisinin verimini düşürmekte ve arıtma tesisinin arıtma fonksiyonunu zayıflatmasına sebebiyet vermektedir. Mevzuat hükümlerinde de arıtma tesisinin verimini düşüren atıksuyun kanalizasyon sistemine deşarj edilmemesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Kamu İdaresi cevabında, sızıntı suyu arıtma tesisi, atık tesisine ait imtiyaz sözleşmesinde bulunmadığı ifade edilerek hukuki sürecin incelendiği belirtilmiştir. Sonuç olarak Harmandalı katı atık depolama sahasına sızıntı suyu arıtma tesisinin kurulması gerekmekte olup sızıntı suyunun kanalizasyon hattına deşarj edilmesi engellenmelidir.
Yükleniciler Tarafından Ödenmesi Gereken Taşınmazlara İlişkin Kamulaştırma Bedellerinin Belediye Tarafından Ödenmesi
“Yapılan incelemelerde İdare tarafından kamulaştırılan ve kamulaştırma bedellerinin yükleniciden tahsil edilmesi gereken yapım işinde bu bedellerin yükleniciden tahsil edilmediği tespit edilmiştir.
Belediyenin Mülkiyetinde Bulunan Tarımsal Ürün Elde Edilecek Zeytin Ağaçlarından Faydalanılmaması
Büyükşehir Belediyesinin mülkiyetinde bulunan zeytin ağaçlarının atıl halde bulunduğu, bir kısmının üçüncü şahıslar tarafından kullanıldığı ve bu ağaçlardan tarımsal ürün elde edilmediği görülmüştür. Kamu kaynağı olan 37.574 adet ağaçtan İdare tarafından herhangi bir ürün elde edilemediği ve bu zeytin ağaçlarının bir kısmının ise üçüncü şahıslar tarafından kullanıldığı tespit edilmiştir.
Katı Atık Depolama ve Transfer İşlemlerinin Düzenlemelere Uygun Yürütülmemesi
Bergama katı atık depolama sahasına sızıntı suyu arıtma tesisi yapılmasına rağmen sahadan çıkan çöp sızıntı suyunun kanalizasyon hattına deşarj edildiği, deşarj edilen çöp suyunun arıtma kabiliyeti olmayan Bergama arıtma tesisine yönlendirildiği tespit edilmiştir.
Belediye Şirketine İşletme Hakkı Devredilen Taşınmazların Üçüncü Kişilere Devredilmesi
Büyükşehir Belediyesinin şirketine verilen ekmek satış büfelerinin ihale yapılmaksızın üçüncü kişilere verildiği görülmüştür.
Belediye şirketine meclis kararıyla işletmesi devredilen büfelerin şirket tarafından üçüncü kişilere işletmesinin devrinin ihale şartnamesi düzenlenerek ihale yoluyla şeffaf, rekabete uygun ve saydamlığı sağlayacak şekilde, sürenin belirli olması gibi hususları da içerecek biçimde 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre verilmesi gerekmektedir.
Şirkete Ait Borçlar Nedeniyle Belediyenin Gelirlerinden Yapılan Kesintilerin Şirketlere Rücu Edilmemesi
Büyükşehir Belediyesine İller Bankası aracığıyla gelen gelirlerden şirketlerin vergi borçlarının kesildiği ve kesilen bu tutarların şirketler tarafından geri ödenmediği görülmüştür.
Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinde; Sözleşme Konusu Olmaması Gereken Konularda Düzenlemeler Yapılması
Sosyal denge ödenmesine ilişkin sözleşmeye toplu sözleşmenin konusu olmayan ve Kanun ile diğer mevzuata aykırılık oluşturan hükümlerin konulduğu görülmüştür.
Kültür Merkezinin Bazı Derneklere Ücretsiz Kullandırılması
Yapılan incelemelerde İdareye ait kültür merkezinin bazı derneklere ücretsiz olarak tahsis edildiği görülmüştür. Belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde kültür merkezi, düğün salonu gibi yerlerden istifade edenlerden belediye meclisince düzenlenen tarifeye göre ücret alınması gerekmekte olup dernek veya vakıflardan herhangi bir ücret alınmaması, kamu kaynağının mevzuata aykırı olarak kullandırılması anlamına gelmektedir. Söz konusu husus hem 4736 sayılı Kanun’a, hem 5018 sayılı Kanun’a hem de 5393 sayılı Kanun’a aykırıdır. Denetim tespiti üzerine Kamu idaresi tarafından verilen cevapta Meclis Kararına istinaden ücretlendirmelerin yapıldığı ifade edilmiş olsa da yapılan incelemelerde bazı dernek ve vakıflara kültür merkezlerinin ücretsiz tahsisinin yapıldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak İdare, iş ve işlemlerini gerçekleştirirken kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun hareket etmek zorundadır. Dolayısıyla dernek ve vakıflarla ilişkilerde gerek 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesi gerekse de 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi uyarınca kamu kaynağı kullandırılması mümkün değildir
Yönetim Kurulu Üyelerine Ödenen Huzur Hakkı Ödemelerinde Hatalar Bulunması
Şirketlerin yönetim kurulu üyelerinin murahhas üyelik ücretinin yönetim kurulu kararıyla belirlendiği görülmüştür. Yönetim kurulu üyelerine ödenen murahhas üyelik ücretlerinin yönetim kurulu kararıyla belirlenmesi 6102 sayılı Kanun’a aykırılık oluşturması nedeniyle ya esas sözleşmeyle veya genel kurul kararıyla belirlenmesi gerekmektedir.
