GÜNDEME BAKIŞ - Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, İzmir’de arkeolojik ve kültürel mirasa ilişkin iki kritik dosyayı karara bağladı.
Urla Atatürk Mahallesi sınırlarında bulunan 5034 ada 2 parsel ve Torbalı Gazi Mustafa Kemal Mahallesi'nde 247 ada, 3 parsellerinde bulunan kültürel varlıklar için koruma kararları alındı.
Kararlara ilişkin iki ilçe için yapılan açıklamalar şu şekilde;
TORBALI
İzmir İli, Torbalı İlçesi, Gazi Mustafa Kemal Mahallesi'nde, İzmir 2 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 03.06.2008 tarih ve 3968 sayılı kararı ile korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilen Küçük Taştepe Tümülüsü'nün 247 ada, 3 parselde, özel mülkiyette kayıtlı olan 23536,4 m2'lik taşınmazın 681,54 m2'lik alanında yer almasına rağmen taşınmazın tapu kaydında 1. derece arkeolojik sit alanı ve korunması gerekli kültür varlığı şerhinin bulunduğu bu nedenle şerhin düzeltilmesi ve tümülüsün koruma alanının belirlenerek gerekli işlemlerin yapılmasının talep edildiği ilgilisinin 18.02.2025 tarih ve 3266542 sayılı başvurusu ile Müdürlük evrakına 25.04.2025 tarih ve 3395773 sayı ile kayıtlı uzman raporu okundu, ekleri incelendi, yapılan görüşmeler sonucunda:
İzmir İli, Torbalı İlçesi, Gazi Mustafa Kemal Mahallesi, 247 ada, 3 parselde korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilen Küçük Taştepe Tümülüsü'nün yapı grubunun 1. grup olarak ve korunma alanının karar eki koordinatlı haritada belirtilen sınırlar olarak belirlenmesine, söz konusu parselin tapu kütüğündeki "1. derece arkeolojik sit alanıdır" şerhi kaldırılarak şerhin "kısmen 1. grup korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır" ve "kısmen korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı korunma alanındadır" şeklinde düzeltilmesine ve yapılan işlemlerin sonucundan bilgi verilmesine karar verildi.
URLA
İzmir İli, Urla İlçesi, Atatürk Mahallesi, İzmir | Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 18.02.2004 gün ve 11047 sayılı kararı ile 2. derece arkeolojik sit alanı içerisinde kalan, aynı karar ile 1/1000 ölçekli koruma amaçlı imar planı uygun bulunan alanda kalan özel mülkiyete ait, 5034 ada, 2 parselin de içinde bulunduğu alanda Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca alınan 27.12.2023 tarih ve 2871 sayılı kararı gereği yapılan sondaj kazıları sonucu alınan Kurulumuzun 24.05.2024 tarihli ve 17714 sayılı kararı gereği devam edilen ve çalışmalar sırasında rastlanan mezarların çalışmalara devam edilmesi için gerekli belgeleme çalışmaları tamamlandıktan sonra Klazomenai Antik Kenti zeytinyağı işliği alanına taşınarak sondaj kazısı çalışmaları sonucunun Kazı Başkanının görüşüyle birlikte iletilmesine karar verilen, Kurulumuzun 31.07.2024 tarihli ve 18041 sayılı kararı gereği devam edilen ve tamamlanan sondaj kazısı çalışmalarına ilişkin iletilen rapor ve Klazomenai Kazı Başkanlığı görüş yazısı doğrultusunda alınan 2. derece arkeolojik sit alanının bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği ilkesinden hareketle alanın tamamında yeni bir irdeleme çalışması yapılarak 2. derece arkeolojik sit alanı ilanı öncesinde (2004 yılından öncesi 3. derece arkeolojik sit alanı olduğu dönemde) alanda yapılan sondaj kazısı çalışmalarının da işlendiği bir çalışmanın hazırlanarak Müze Müdürlüğünün ve kazı başkanlığının alanın bütününün sit derecesine yönelik görüşünün de iletilmesinden sonra konunun değerlendirilebileceğine karar verilen Kurulumuzun 24.09.2024 tarihli ve 18275 sayılı kararı gereği iletilen İzmir Müze Müdürlüğünün 15.10.2024 tarih ve 5814241 sayılı yazısı, Klazomenai Kazı Başkanlığının 18.10.2024 tarihli görüş yazısının değerlendirildiği ve 2. derece arkeolojik sit sınırları bütününde Koruma Kurulu üyelerince yerinde yapılacak incelemeden sonra konunun değerlendirilebileceğine yönelik alınan Kurulumuzun 25.03.2025 tarihli ve 19232 sayılı kararı, ilgilisinin tehlike arz ettiği gerekçesiyle açılan 358 adet sondaj çukurunun kapatılmasına yönelik 15.05.2025 tarihli başvurusu ile Müdürlük evrakına 25.11.2025 tarih ve 3856742 sayı ile kayıtlı uzman raporu okundu, ekleri incelendi, konu Kurulumuz üyelerince yerinde incelendi, yapılan görüşmeler sonucunda:
İzmir İli, Urla İlçesi, Atatürk Mahallesi'nde, tapunun 5034 ada, 2 parselinde, özel mülkiyette kayıtlı olan, 2. derece arkeolojik sit alanı ve koruma amaçlı imar planı uygun bulunan alanda kalan taşınmazda Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca alınan 27.12.2023 tarih ve 2871 sayılı kararı ve Kurulumuzun 24.05.2024 tarihli ve 17714 sayılı kararı gereği ilgili Müze Müdürlüğü denetiminde yapılan sondaj genişletme kazılarında; kentin en doğusunda ve sınırlı yoğunlukta gömü alanı olarak kullanılan Kalabak Nekropolisi içinde yer alan 16 dönümlük 2 numaralı parselde açılan 254 adet sondaj çukurundan parselin kuzeydoğu kesiminde kalan 6 sondaj çukurunda kremasyon mezar ve duvar kalıntısı çıkması sonucunda kararımız eki sit paftasında koordinatları ve sınırları belirlenmiş olan alanın 2863 sayılı Yasa'nın 7. maddesi hükümleri gereğince 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescillenmesine, tescil fişinin onaylanmasına, taşınmazın tapu kayıtlarına "kısmen 1. derece arkeolojik sit alanı" şerhinin konulmasına, arkeolojik kalıntıların Müze Müdürlüğü denetiminde yerinde korunarak alandaki tüm sondaj çukurlarının kapatılmasına, sonucundan Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne bilgi verilmesine, bu alan dışında herhangi bir taşınır veya taşınmaz arkeolojik veri ile karşılaşılmadığı, Kalabak Nekropolisi içinde yer almasına ve alan genişliğine rağmen nekropol alanının arkeolojik buluntu açısından zayıf olduğu diğer nekropol alanlarına göre gömülerin bu kesimde az olması nedeniyle arkeolojik olarak daha az veri sunduğu, ayrıca bilimsel kazıları tamamlanan 5014 ada, 10 parsel ve 5034 ada, 1 parsellerde de yapılan sondaj kazısı çalışmaları sonucunda taşınır veya taşınmaz herhangi bir kültür varlığına rastlanmadığı anlaşıldığından, kararımız eki haritada belirtilen sınırların "3.derece arkeolojik sit" olarak belirlenmesine, derece değişikliğine yönelik sit fişinin onaylanmasına, parsellerin tapu kaydına "3.derece arkeolojik sit alanıdır" şerhinin konulmasına karar verildi.