GÜNDEME BAKIŞ- İzmir ve Malatya-Adıyaman yolunda meydana gelen, toplam 7 kişinin yaşamını yitirdiği ve çok sayıda kişinin yaralandığı feci trafik kazaları sonrası TMMOB Makina Mühendisleri Odası (MMO) İzmir Şubesi'nden sert bir açıklama geldi. Kazaların yapısal sorunlardan kaynaklandığını vurgulayan Oda, “Trafik kazaları kader değildir. Bu kazalar; denetimsizliğin, ihmallerin ve bilimsel esaslardan uzaklaşmanın sonucudur” değerlendirmesinde bulundu.
ARA DENETİM MEKANİZMASI VURGUSU
Mevcut muayene sisteminin araçların sürekli güvenliğini sağlamada yetersiz kaldığı belirtilen açıklamada, Avrupa Birliği ülkelerindeki uygulamalar örnek gösterildi. Ağır vasıtaların yılda birden fazla kez sıkı denetimden geçmesi gerektiği ifade edilerek, “Ülkemizde ise araçlar iki periyodik muayene arasında çoğunlukla sistematik bir denetime tabi tutulmamaktadır” denilerek mevcut boşluğa dikkat çekildi.
MÜHENDİS DENETİMİ HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR
Çözüm için kamusal denetimin şart olduğunu savunan MMO İzmir Şubesi, ticari araçların iki muayene arasında en az üç kez teknik kontrolden geçirilmesini önerdi. Bu sürecin uzmanlarca yönetilmesi gerektiğini belirten açıklamada, “Denetimler; MMO tarafından eğitilerek sertifikalandırılmış ‘Araç Teknik Denetim Mühendisleri’ eliyle gerçekleştirilmelidir” ifadeleri kullanıldı.
BİLİM YOK SAYILDIĞINDA VEDELİNİ TOPLUM ÖDER
Yetkilileri acil mevzuat değişikliğine çağıran Oda, insan yaşamının bir maliyet kalemi olarak görülmemesi gerektiğini hatırlattı. Açıklama, şu uyarıyla son buldu: “Bilim ve mühendislik yok sayıldığında bedelini toplum öder. Bu bedelin adı çoğu zaman ‘trafik kazası’dır.”
Yapılan açıklamanın tamamı;
Geçe hafta İzmir’de meydana gelen ve fren sisteminin arızalanması sonucu bir TIR’ın çok sayıda araca çarpmasıyla 3 yurttaşımızın ve Malatya-Adıyaman yolunda bir yolcu otobüsünün devrilmesi sonucu 4 yurttaşımızın yaşamını yitirdiği, çok sayıda yurttaşımızın yaralandığı trafik kazaları, ülkemizde trafik güvenliği alanındaki yapısal sorunları bir kez daha acı biçimde gözler önüne sermiştir.
Yaşamını yitiren yurttaşlarımızı saygıyla anıyor, yaralılara acil şifalar diliyoruz.
Açıkça ifade ediyoruz:
Trafik kazaları kader değildir. Bu kazalar; denetimsizliğin, ihmallerin ve bilimsel esaslardan uzaklaşmanın sonucudur.
MEVCUT SİSTEM YETERSİZDİR!
Ülkemizde araçlara yönelik yapılan periyodik muayeneler; belirli aralıklarla gerçekleştirilen, sınırlı kapsama sahip ve çoğu zaman yalnızca o anki durumu tespit eden kontrollerdir. Bu muayeneler tek başına trafik güvenliğini sağlamaya yeterli değildir.
Oysa Avrupa Birliği ülkelerinin birçoğunda, araçlar yalnızca periyodik muayeneye tabi tutulmamakta; bunun yanında:
Otobüsler yılda en az 3 kez,
Kamyonlar yılda en az 1 kez
ara denetimlerden geçirilmekte, bu denetimler eğitimli ve belgelendirilmiş makina mühendisleri tarafından yürütülmektedir.
Bu sistem sayesinde araçların yalnızca “muayene gününde” değil, sürekli olarak güvenli durumda olması sağlanmaktadır.
TÜRKİYE’DEKİ EKSİKLİK AÇIKTIR
Ülkemizde ise araçlar iki periyodik muayene arasında çoğunlukla sistematik bir denetime tabi tutulmamaktadır.
İzmir’deki kazada gündeme gelen fren arızası ve Malatya’daki otobüs kazası, bu boşluğun ne kadar hayati sonuçlar doğurduğunu göstermektedir.
Var olan uygulama aynı kaldığı sürece
Kazalar “kader” olarak açıklanmaya devam edilecek,
yaşamını yitiren yurttaşlarımızın sayısı ne yazık ki azalmayacaktır.
ÇÖZÜM BELLİDİR: KAMUSAL VE SÜREKLİ DENETİM
Bu kazaların önlenmesi için yapılması gerekenler nettir:
Ticari araçlar için mevcut periyodik muayene sistemi yeterli görülmemeli, ara denetimlerle desteklenmelidir.
Bu kapsamda, ticari araçlar iki muayene arasında en az üç kez teknik denetime tabi tutulmalıdır.
Denetimler; MMO tarafından eğitilerek sertifikalandırılmış “Araç Teknik Denetim Mühendisleri” eliyle gerçekleştirilmelidir.
Denetim süreçleri yalnızca teknik kontrolle sınırlı kalmamalı;
periyodik bakım,
enerji verimliliği,
güvenli parça kullanımı,
sürücü eğitimi ve çalışma koşulları
gibi unsurları da kapsamalıdır.
MEVZUAT DÜZENLEMESİ ŞARTTIR
Bu yaklaşımın hayata geçirilebilmesi için yeni bir yasal düzenleme yapılması kaçınılmazdır.
Araç teknik denetimleri:
kamusal denetim anlayışıyla,
bilimsel ve mühendislik esaslarına uygun biçimde,
bağımsız ve etkin bir yapı içerisinde
yeniden ele alınmalıdır.
KAMUSAL SORUMLULUK ÇAĞRISI
Başta ilgili Bakanlıklar olmak üzere tüm yetkilileri bir kez daha uyarıyoruz:
İnsan yaşamı maliyet kalemi değildir.
Trafik güvenliği:
piyasa koşullarına bırakılmayacak kadar önemli,
ertelenemeyecek kadar acil bir konudur.
Herkesi kaderciliğe sığınmaya değil,
aklın ve bilimin gereğini yerine getirmeye çağırıyoruz.
TMMOB Makina Mühendisleri Odası olarak;
Araçlara yönelik kamusal denetimin güçlendirilmesi,
Ara denetim mekanizmalarının kurulması,
“Araç Teknik Denetim Mühendisliği” sisteminin hayata geçirilmesi
için her türlü katkıyı sunmaya hazır olduğumuzu kamuoyuna ilan ediyoruz.
Odamız, kamusal denetim alanında yapılacak her türlü düzenlemenin bir parçası olmaya ve verilecek her türlü görevi yerine getirmeye hazırdır.
Unutulmamalıdır ki:
Bilim ve mühendislik yok sayıldığında bedelini toplum öder.
Bu bedelin adı çoğu zaman “trafik kazası”dır.
