ASELSAN’ın 2025 Yılı Faaliyet Raporu’nun detayları gün yüzüne çıktı. Raporda en dikkat çeken maddelerden biri, Bulut Tohumlama Uçakları için imzalanan geliştirme ve tedarik sözleşmesi oldu. Artık sadece savunma araçlarıyla değil, iklim kontrolü sağlayacak teknolojilerle de adından söz ettirecek olan kurum, Türkiye’nin su rezervlerini korumak için kolları sıvadı.
İZMİR'DE DE GÜNDEME GELMİŞTİ
Öte yandan İzmir Büyükşehir Belediyesi de barajlardaki su seviyesinin ciddi şekilde azalması üzerine bulut tohumlama yöntemini gündemine almıştı. Ancak uzun süren sağanak yağışların ardından baraj doluluk oranlarının artmasıyla birlikte bu planın askıya alındığı öğrenildi.
Bulut tohumlama nedir, nasıl çalışır?
Pek çok kişinin "yağmur yağdırma teknolojisi" olarak bildiği bulut tohumlama, aslında bulutların içindeki fiziksel sürece dışarıdan müdahale etme sanatıdır. Bu sistemde, uygun bulut yapılarına özel ajanlar bırakılarak yağışın tetiklenmesi hedeflenir. ASELSAN'ın üzerinde çalıştığı bu teknoloji, temel olarak iki farklı yönteme dayanıyor:
Soğuk bulutlara gümüş müdahalesi: 0 derecenin altındaki bulutlara Gümüş İyodür (AgI) püskürtülür. Bu madde, buz kristallerini taklit ederek su damlacıklarını etrafında toplar ve ağırlaşan damlalar kar veya yağmur olarak yere düşer.
Sıcak bulutlara tuz desteği: Daha ılık hava koşullarında ise "nem çeken" dev tuz partikülleri kullanılır. Sodyum klorür gibi maddeler, havadaki nemi hızla emerek dev su damlaları oluşturur ve yağışı başlatır.
Sadece uçaklar değil, İHA’lar da görevde olacak
ASELSAN’ın geliştireceği bu sistem sadece insanlı uçaklarla sınırlı kalmayacak. Operasyonlarda yüksek hassasiyetli radarlar ve rüzgar analiz sistemleri kullanılacak. Tohumlama ajanları, bulutun doğrudan içine veya altına giren uçakların yanı sıra, insansız hava araçları (İHA) ve dağlık bölgelere kurulan yer jeneratörleri vasıtasıyla da gökyüzüne ulaştırılacak.
Bu teknolojik hamle, özellikle tarım alanlarının sulanması, baraj doluluk oranlarının artırılması ve sisin dağıtılması gibi kritik alanlarda Türkiye'ye büyük bir stratejik avantaj sağlayacak.
