Hale YILDIRIM / GÜNDEME BAKIŞ - Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile İran arasında uzun süredir devam eden gerilim, sıcak çatışmaya dönüştü. ABD ve İsrail, İran içindeki bazı stratejik noktaları hava saldırıları ve füze atışlarıyla hedef alırken, İran da karşı saldırılarla yanıt veriyor. Bölgedeki savaş kapıya dayanmış durumda. Böylesi bir süreç yalnızca Orta Doğu’nun güvenlik dengelerini sarsmakla kalmıyor; küresel piyasalarda panik yaratarak döviz, altın ve emtia fiyatlarını da etkiliyor.
Türkiye, hem NATO’nun bir üyesi hem de İran ile uzun sınıra sahip bir komşu olarak bu krizde kritik bir konumda bulunuyor. Ankara, askeri müdahaleye karşı çıkıyor ve istikrarsızlığın tüm bölgeye yayılmasını önlemek için yoğun diplomasi yürütüyor; hem Washington hem de Tahran ile iletişimi sürdürerek gerilimi düşürmeye çalışıyor. Bu karmaşık jeopolitik ortamın Türkiye ekonomisine yansımalarını ekonomist Murat Kartalkaya tüm yönleriyle değerlendirdi
“ALTINDA DRAMATİK YÜKSELİŞ BEKLEMİYORUM”
Arka arkaya gelen “Altın da sert rekor” açıklamalarının gerçekle örtüşmediğini kaydeden Kartalkaya, “Altın çok dramatik şekilde etkilenmedi. Daha sert bir açılış yapması gerekirdi aslında ‘Savaş’ şartlarında. ‘Altın rekor artışla haftaya başladı’ diyebilmemiz için altının 5 bin 600 Doların üzerine çıkması lazım; aksi halde altın ve gümüşün, savaş ihtimali önceden bilindiği için zaten fiyatlandığını söyleyebiliriz. Şu an savaşın etkisini net biçimde görmüyorum. Haftayı da çok sert bir artışla kapanacağını düşünmüyorum; dramatik bir yükseliş beklemiyorum” dedi.
"TÜRKİYE'YE OLUMLU ETKİLERİ BİLE OLABİLİR"
Asıl tabloyu savaşın süresinin belirleyeceğine dikkat çeken Kartalkaya, “Savaşın seyrine bağlı olarak tablo değişebilir. Şu anki görüntü, çatışmanın kısa sürede sona erebileceği yönünde. Eğer Venezuela gibi uzun süreli bir istikrarsızlığa dönüşmez ya da Rusya-Ukrayna Savaşı gibi yıllarca sürmezse, Türkiye’yi doğrudan olumsuz etkilemez; hatta görece olumlu etkileri bile olabilir. Çünkü bölgedeki birçok ülke risk altındayken, Türkiye güvenli bir liman olarak öne çıkabilir” açıklamasında bulundu.
“PETROL FİYATLARINDAKİ ARTIŞ BÜYÜK RİSK”
Türkiye’de etkilenecek en büyük kalemin petrol olduğunu aktaran Kartalkaya, “Ancak petrol fiyatlarındaki artış bizim için ciddi bir risk. Cari açığımızın en büyük kalemi enerji ithalatı. Petrol yükseldikçe cari açık baskısı artar. Dolar kurundaki yükseliş de enflasyonda ciddi sapmalara neden olabilir” diye konuştu.
“PANİK ALIM-SATIMI YAPMAYIN, MEVCUT POZİSYONU KORUYUN”
“Vatandaş bireysel olarak nasıl önlem almalı” sorusunu da yanıtlayan Kartalkaya, “Bu süreçte TL’de kalmak şu an için daha mantıklı görünüyor. Altını veya gümüşü olanlar tutabilir; ancak mevcut seviyelerden yeni altın ya da gümüş almak yerine faiz getirisi değerlendirmek daha rasyonel olabilir. Dövizi olanlar da pozisyonlarını koruyabilir; kurun aylık yüzde 1–1,5 civarında artış eğilimini sürdürmesi olası görünüyor. Bu tür dönemlerde gelişmekte olan ülkelerde sıcak para çıkışı yaşanabilir ve bu durum devalüasyon baskısı yaratabilir. Bu nedenle panik alım-satımı yapmak yerine mevcut pozisyonu korumak daha doğru bir strateji olacaktır” dedi.