AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanan TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçesinin görüşmeleri sürüyor. Komisyonda söz alan YENİ Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale, sunumuna çalışma hakları ve emeklilerin durumuna ilişkin uluslararası endekslerden örnekler vererek başladı.
"ÇALIŞAN HAKLARI AÇISINDAN EN KÖTÜ 10 ÜLKE ARASINDAYIZ"
Özlale, Türkiye'nin çalışan hakları bakımından Myanmar, Nijerya, Panama ve Esvatini ile aynı grupta yer aldığını belirterek, Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu'nun (ITUC) 2026 yılı endeksine göre Türkiye'nin çalışan hakları açısından en kötü 10 ülke arasında bulunduğunu söyledi. Emeklilerin durumuna ilişkin endeksleri de paylaşan Özlale, "Mercer Marsh endeksi. Ben burada incelenen 55 ülkeden 54'ünden daha kötüyüz. Yani 53'ünden daha kötüyüz. 54. sıradayız. Bizden daha kötü olan tek ülke var Arjantin. Mercer endeksine baktığımız zaman da daha iyi olduğumuz iki tane ülke var. Bunlardan bir tanesi Hindistan, öbürü de Kolombiya" dedi.
"İŞSİZLİĞİN DÜŞMESİNİN TEK SEBEBİ İŞ BULMAKTAN ÜMİDİNİ KESENLER"
Sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği için istihdamın artırılması gerektiğini belirten Özlale, işsizlik oranındaki düşüşün tek başına olumlu değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Özlale, iş bulma umudunu kaybeden kişilerin iş gücü piyasasından çıkmasının işsizlik oranını düşürdüğünü savundu. Özlale, "İş gücünde 7 puanlık bir artış var. İnsanlar iş bulmaktan artık tamamıyla ümidini kestikleri için iş gücü piyasasından çıkıyorlar ve o yüzden de işsizlik düşmeye başlıyor" dedi.
Türkiye'nin dünya ortalamasına ulaşabilmesi için 900 bin erkek ve 4,7 milyon kadına ek iş yaratılması gerektiğini belirten Özlale, "Bizim emeklilere daha fazla para vermemiz için, sosyal güvenlik sistemini bütçe üzerinde daha fazla yük oluşturmaması için yapmamız gereken şey, enflasyonla mücadele kadar önemli, fon vurgusu ile mücadele kadar önemli yeni iş sahaları yaratmak, yeni istihdam yaratmak" dedi.
Özlale, 2027 yılı hedeflerinde istihdam oranı, iş gücüne katılım oranı ve kadınların iş gücüne katılım oranının 2026 yılı hedeflerinin altında tutulduğunu belirterek, istihdam programlarının bütçe payının da düştüğünü söyledi.
"SÖYLEDİKLERİNİZ LAFTA KALIYOR"
Dördüncü Sanayi Devrimi'nin ortasında olunduğunu ve yapay zekâ gibi teknolojilere erişimin fırsat eşitliği açısından önem taşıdığını ifade eden Özlale, hayat boyu öğrenme programlarına ayrılan bütçeyi eleştirdi. Özlale, yeni beceriler edinmenin ve yaşam boyu öğrenmenin önemine ilişkin değerlendirmelerin bütçeye yansımadığını savundu.
Mesleki Yeterlilik Kurumu'nun hangi mesleklerde hangi becerilere ihtiyaç duyulduğunu belirleyen önemli kurumlardan biri olduğunu kaydeden Özlale, kurumun ödeneğinin reel olarak düşürüldüğünü söyledi. Kadın ve engelli istihdamına yönelik programların bütçe içindeki payının da 2023 yılının altında kaldığını belirten Özlale, "O yüzden de maalesef söyledikleriniz lafta kalıyor" dedi.
"ASGARİ ÜCRET 2026 YILI AÇLIK SINIRININ ALTINDA KALIYOR"
Asgari ücretin satın alma gücünün gerilediğini belirten Özlale, bütçedeki vergi harcamaları içinde yer alan asgari ücret vergi istisnası kalemindeki artış üzerinden yaptığı hesaplamayı paylaştı. Özlale, yüzde 33'lük artış öngörüsünden hareketle asgari ücretin 36 bin 500 liraya ulaşacağını, bu tutarın 2026 yılı açlık sınırının bin 500 lira altında kaldığını söyledi. Yeni işe başlayan asgari ücretlilerin hesaba katılmadığı durumda ise tutarın 37 bin 400 liraya geldiğini belirten Özlale, bu hesaplamanın çalışanların yaklaşık yüzde 40'ını ilgilendirdiğini ifade etti.
Türkiye'de yalnızca asgari ücret değil, genel bir ücret sorunu bulunduğunu savunan Özlale, yüksek vasıflı çalışanların asgari ücrete oranla aldıkları ücretin gerilediğini söyledi. Özlale, "Yüksek vasıflı çalışanların 2014'te asgari ücretin 3,20 katı aldığını görüyorsunuz. Şimdi bu oran 2,63. Yani sizler asgari ücreti artırmak yerine yüksek vasıflı üniversite mezunu, yüksek lisans mezunu insanların aldığı maaşı asgari ücret sınırına yaklaştırıyorsunuz" diye konuştu.
"İŞSİZLERİN SADECE YÜZDE 17,1'İ FONDAN YARARLANIYOR"
İşsizlik Sigortası Fonu'ndan yararlananların oranının düşük olduğunu belirten Özlale, resmi işsizlerin yalnızca yüzde 17,1'inin fondan yararlanabildiğini söyledi. Özlale, fondan yararlananların oranının artırılması için Bakanlığın ne yapmayı planladığını sordu. İşsizlik Sigortası Fonu'nun işçilerin ücretlerinden kesilen kaynaklarla oluşturulduğunu belirten Özlale, fonun yönetimi ve kullanımına ilişkin İŞKUR'dan açıklama beklediklerini ifade etti. Özlale, "İşsizlik sigortası fonundaki parayı İŞKUR değerlendiriyor. Değil mi? İşsizlik sigortası fonundaki parayı. İŞKUR bu fon vurgununda, yani 21. yüzyılın en büyük fon vurgununda İŞKUR bence kamuoyuna çok ciddi bir açıklama yapmalı" dedi. (ANKA)
