Avupa’da jet yakıtı arzındaki sıkışıklık giderek derinleşirken, kıtanın stokları son yedi yılın en düşük seviyesine geriledi. Batı Asya’daki çatışmalar nedeniyle geleneksel tedarik güzergâhlarında yaşanan aksamalar, Avrupa’yı daha uzak kaynaklardan yakıt temin etmeye yöneltti.
Avrupa’nın jet yakıtı ithalatının yaklaşık yarısını karşılayan Batı Asya kaynaklı sevkiyatların azalması, kıtanın tedarik zincirinde önemli bir boşluk oluşturdu. Yaşanan aksama, stokların da hızla gerilemesine neden oldu.
Analizlere göre Avrupa’nın yılın dördüncü çeyreğinde günlük 510 bin varillik jet yakıtı açığı vermesi bekleniyor. Aynı dönemde ABD’de günlük 18 bin varil, Asya-Pasifik bölgesinde ise günlük 419 bin varillik arz fazlası oluşacağı öngörülüyor.
AVRUPA UZAK TEDARİKÇİLERE YÖNELİYOR
Avrupa’daki arz açığını azaltmak isteyen ülkeler, son aylarda daha uzak tedarik noktalarına yöneldi. Nijerya, ABD ve Kanada’dan gelen jet yakıtı sevkiyatları artırılırken, Güney Kore de Avrupa’nın yeni tedarik kaynakları arasında öne çıktı.
Güney Kore’den Avrupa’ya yapılan jet yakıtı sevkiyatlarının eylül ayında günlük yaklaşık 129 bin varile ulaşması bekleniyor. Bu rakam, Ekim 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek aylık sevkiyat seviyesine işaret ediyor.
Güney Kore’de jet yakıtı üretimi temmuz ayında yaklaşık 13,89 milyon varile ulaşarak son yedi yılın zirvesini gördü. Aynı dönemde ülkedeki rafinerilerin ham petrol işleme miktarı da hazirana kıyasla yüzde 16 artarak günlük 2,7 milyon varile yükseldi.
STOKLAR YEDİ YILIN DİBİNDE
Avrupa’daki arz sıkışıklığının etkisi stok verilerinde de açık biçimde görülüyor. Amsterdam-Rotterdam-Antwerp (ARA) bölgesindeki jet yakıtı stokları, 10 Eylül haftasında son yedi yılın en düşük seviyesine geriledi.
Avrupa’nın en büyük petrol rafinaj, depolama ve ticaret merkezlerinden biri olan ARA bölgesindeki stoklar, kıtanın jet yakıtı piyasasındaki arz koşullarının önemli göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor.
JET YAKITI FİYATLARI ARTABİLİR
Jet yakıtı, havayolu şirketlerinin en önemli maliyet kalemleri arasında bulunuyor. Avrupa’daki arz sıkışıklığının petrol fiyatlarıyla birleşmesi, havayollarının operasyonel giderleri üzerinde ilave baskı oluşturabilir.
Avrupa’nın dördüncü çeyrekte günlük 510 bin varillik jet yakıtı açığıyla karşılaşması beklenirken, söz konusu açığın yeni tedarikçilerden gelecek sevkiyatlarla tamamen giderilmesi zor görünüyor. Bu nedenle arz sorununun yılın son üç ayında daha belirgin hale gelmesi bekleniyor.
ASYA’DAN AVRUPA’YA YAKIT AKIŞI ARTIYOR
Asya-Pasifik bölgesinde oluşması beklenen arz fazlası, Avrupa’nın jet yakıtı açığını azaltabilecek önemli kaynaklardan biri olarak öne çıkıyor. Avrupa ve Asya arasındaki fiyat farkının genişlemesi, yakıtın daha uzun mesafelerden Avrupa’ya taşınmasını ekonomik açıdan cazip hale getiriyor.
Güney Kore’nin yanı sıra Çin’deki rafinerilerin de jet yakıtı ihracatını artırması, Asya’nın küresel jet yakıtı ticaretindeki rolünü güçlendiriyor. Avrupa’nın tedarik açığı büyürken, Asya’dan yapılacak ilave sevkiyatlar kıtanın yakıt ihtiyacının karşılanmasında kritik bir seçenek haline geliyor.
