Libya'da doğu merkezli Temsilciler Meclisi, Türkiye ile 27 Kasım 2019'da imzalanan Akdeniz'de Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası'nı onayladı.
Reuters'ın 20 Ekim Salı günü iki Libya milletvekiline dayandırdığı habere göre, parlamento aynı oturumda 2020 yılında alınan Türkiye'ye yönelik boykot kararını da iptal etti.
Karar, Türkiye'nin Trablus merkezli yönetimle imzaladığı anlaşmaya uzun süre karşı çıkan doğu Libya siyasetinin tutumunda önemli bir değişiklik olarak değerlendiriliyor.
Türkiye ile Libya arasındaki deniz yetki alanları mutabakatı, 27 Kasım 2019'da İstanbul'da imzalanmıştı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi, anlaşmanın onaylanmasını 5 Aralık 2019'da kabul etmiş, düzenleme 7 Aralık'ta Resmi Gazete'de yayımlanmıştı.
Mutabakat, 11 Aralık 2019'da Türkiye tarafından Birleşmiş Milletler'e tescil ettirilmişti. BM kayıtlarına göre anlaşmanın yürürlüğe giriş tarihi 8 Aralık 2019 olarak yer alıyor.
Buna karşın Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, o dönemde anlaşmayı kabul etmemiş ve Türkiye ile imzalanan mutabakata karşı çıkmıştı.
LİBYA PARLAMENTOSU NEDEN TUTUM DEĞİŞTİRDİ?
Libya'daki siyasi bölünme, anlaşmanın parlamentoda onaylanmasının önündeki başlıca engellerden biri olmuştu.
Ülkenin batısındaki Trablus yönetimiyle ilişkilerini sürdüren Türkiye, son yıllarda doğu Libya'da etkili olan Halife Hafter ve ailesiyle de diplomatik ve askeri temaslarını artırdı.
Reuters'ın daha önce aktardığına göre, Türkiye'nin doğu Libya yönetimiyle ilişkilerini geliştirmesinde ekonomik ve enerji alanındaki çıkarların yanı sıra deniz yetki alanları anlaşmasının parlamentoda onaylanması hedefi de etkili oldu.
Libya Parlamentosu Başkanlığı'nda ekim ayında yaşanan değişimin ardından mutabakatın onaylanması yeniden gündeme gelmişti.
TÜRKİYE'YE YÖNELİK BOYKOT KARARI DA KALDIRILDI
Parlamentonun aldığı bir diğer önemli karar ise 2020 yılında Türkiye'ye yönelik uygulamaya konulan boykotun kaldırılması oldu.
Reuters'ın haberinde, iki milletvekilinin hem deniz yetki alanları anlaşmasının onaylandığını hem de boykot kararının iptal edildiğini doğruladığı belirtildi.
Bu gelişme, Türkiye ile doğu Libya yönetimi arasında son dönemde artan diplomatik temasların ardından geldi.
Boykot kararının kaldırılmasının ticari, siyasi ve diplomatik ilişkilere nasıl yansıyacağına ilişkin ayrıntılar ise henüz açıklanmadı.
YUNANİSTAN ANLAŞMAYA NEDEN KARŞI ÇIKIYOR?
Türkiye ile Libya arasında imzalanan mutabakat, Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları nedeniyle Yunanistan'ın itirazlarına neden olmuştu.
Atina yönetimi, Türkiye ile Libya'nın belirlediği deniz sınırlarının Yunan adalarının kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge haklarını göz ardı ettiğini iddia ediyor.
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, Eylül 2025'te yaptığı açıklamada anlaşmanın uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve hukuki sonuç doğuramayacağını ileri sürmüştü.
Türkiye ise mutabakatın uluslararası hukuka ve hakkaniyet ilkesine uygun olduğunu belirterek, Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarına ilişkin haklarını koruma amacı taşıdığını kaydetti.
GİRİT AÇIKLARINDAKİ ENERJİ ARAMALARI TARTIŞILIYOR
Karar, Doğu Akdeniz'deki enerji arama faaliyetleri nedeniyle Türkiye, Libya ve Yunanistan arasında görüş ayrılıklarının sürdüğü bir dönemde alındı.
Yunanistan, Girit Adası'nın güneyindeki deniz alanlarında hidrokarbon arama çalışmalarını geliştirmeye çalışırken Libya bu bölgelerdeki bazı faaliyetlere itiraz ediyor.
13 Ekim'de Yunan basınına yansıyan diplomatik yazışmalara göre, Libya'nın Trablus yönetimi, 24 Ağustos'ta Atina'ya gönderdiği notada henüz sınırlandırılmamış deniz alanlarında gerçekleştirilen arama faaliyetlerine karşı çıktı.
Libya, söz konusu faaliyetlerin sürmesinin iki ülke arasındaki deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin görüşmeleri olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
