Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar İstanbul Sanayi Odası tarafından açıklanan 2025 yılı Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasına ilişkin yaptığı değerlendirmede “EBSO tarafından açıklanan 100 büyük firmanın üretimden satışları %24,3 oranında artarken, 500 büyük firmanın da %28 artmıştır. Benzer şekilde net satışlar 100 büyük firmada %24,5 artarken, 500 büyük firmada %27 artmıştır.” diye konuştu.
Azalan dış talep, artan kur baskısı ve mevzuatların etkisi ile 100 büyük firmanın ihracatının %4,4 azaldığını belirten Yorgancılar “500 büyük firmanın ihracatı ise %8,4 oranında artmıştır. Bu farklılığın, konjonktürel açıdan sıkıntı yaşayan sektörlerin İzmir’deki yoğunluğundan kaynaklandığını söyleyebiliriz. Bilanço yapısı incelendiğinde; 100 büyük firmanın borçları %35,4, 500 büyük firmanın %30,8 artarken, özkaynaklar 100 büyük firmada %1,6 gerilemiş, 500 büyük firmada ise %15,8 oranında artmıştır. Borç/özkaynak oranı 100 büyük firmada %113 iken, 500 büyük firmada %103,7’dir. Kısa vadeli borçların payının 100 büyük firmada %77 ile daha riskli boyutta iken 500 büyük firmada oran %49,5’tur.” ifadelerini kullandı.
Finansman Maliyeti
Finansmana ulaşmanın güç ve maliyetli olmaya devam ettiğini vurgulayan Başkan Yorgancılar “Böyle bir dönemde, 100 büyük firmada borç/özkaynak oranı %82,2’ye, 500 büyük firmada %91,8’e yükselmiştir. Net kambiyo zararı 100 büyük firmada %144,6 artarken, 500 büyük firmada %386,8 oranı ile oldukça yüksek artmıştır. Bir önceki yıla göre artış oranındaki farklılığa rağmen oranın yüksekliği, her 2 çalışmada da belirli firmaların taşımış olduğu döviz riskinden kaynaklandığı söylenebilir. Zira, 2025 yılında reel sektörün döviz pozisyon açığının 187 milyar dolara, özel sektörün dış borcunun da 298,2 milyar dolara yükselmesinden de bu durumu teyit etmekteyiz.
Finansman giderlerinin faaliyet karı içindeki payı; 100 büyük firmada %44’ten %73,3’e artarken, 500 büyük firmada %97’den %84,9’e gerilemiştir. Yani, artış ve gerileme sonrası birbirine yakınsayan her 2 çalışmada da görmekteyiz ki; firmalarımız faaliyet kârının her 100 lirasından 73-85’ini faize ödemiştir. Diğer yandan, 100 büyük firmanın %34’ü, 500 büyük firmanın %30,4’ü zarar açıklamıştır.” dedi.
Sanayi ve İhracat Referanslı Büyüme
Reel sektörün zorlu bir süreçten geçtiğini sözlerine ekleyen Yorgancılar “Tüm bu göstergeler, çoklu krizlerin canlı kaldığı küresel ekonomik yapı içinde ve içerde de uzayan dezenflasyon sürecinde artan üretim maliyetleri, yavaşlayan talep karşısında büyük firmalarımızın performanslarına yansıyan tabloyu göstermesi açısından önemlidir. Analiz sonuçları birbirine paralel olan her 2 çalışmada da bu yıl bazı başlıklarda ayrışmasının ana nedeni, yüksek ölçekli bazı firmaların performanslarından kaynaklanmaktadır. Ancak, gerçek olan ise her 2 çalışma da reel sektörümüzün içinde bulunduğu zorlu süreci özetlemektedir. O nedenle; “Her fabrika bir kaledir” yaklaşımı ile her platformda ifade ettiğimiz gibi imalat sanayinin GSYH içinde azalan payı da dikkate alınarak; sanayi ve ihracat referanslı büyüme modeli için üretim odaklı, dünyadaki dönüşüme uyumlu, firmalarımızın rekabet gücünü artıracak, finansmana, yatırıma ve ihracata dair politikaların ivedilikle hayata geçirilmesini bekliyoruz. Listeye giren her bir firmamızı tebrik ediyor, ülkeye olan katkılarının, üretimlerinin, karlarının artarak devamını diliyorum.” diye konuştu.
