GÜNDEME BAKIŞ- Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü, İzmir’in içme suyu ihtiyacını karşılayan yeraltı suyu kuyularına ilişkin kamuoyunda yer alan iddialara yanıt verdi. Açıklamada, İzmir il merkezinin yıllık ortalama 250 milyon metreküp su ihtiyacının yüzde 70’inin yeraltı suyu kaynaklarından, yüzde 30’unun ise depolama tesislerinden karşılandığı belirtilirken, İZSU’nun kuyu açma ve yenileme taleplerinin son iki yılda tamamına izin verildiği ifade edildi.

SON İKİ YILDA TÜM KUYU TALEPLERİNE İZİN VERİLDİ

DSİ açıklamasında, 2023 yılı sonuna kadar İZSU için 840 adet yeraltı suyu kullanma belgesi düzenlendiği, 2024’te 61, 2025’te ise 200 adet yeni kuyu ve kuyu yenileme belgesinin verildiği bildirildi. Açıklamada ayrıca, Manisa Saruhanlı Sarıkız ve Muradiye Göksu kaynaklarından İzmir’e tahsis edilen yeraltı sularına ilişkin yapılan işlemler, izin verilen kuyu sayıları ve yeraltı suyu seviyelerinin DSİ tarafından düzenli olarak takip edildiği bilgisi paylaşıldı.

DSİ'nin açıklamasının tamamı şu şekilde;

İzmir il merkezinin su ihtiyacı, yıllık ortalama 250 milyon m³ olup, bu suyun %70’i yeraltı suyu kaynaklarından (YAS), %30’u ise depolama tesislerinden karşılanmaktadır.

Belediyelerin YAS kullanımı ve yeni kuyu açılması, kurumumuzun izniyle yapılmaktadır. Bu kapsamda; İzmir genelinde 2023 yılı sonuna kadar kurumumuz tarafından, İZSU için toplamda 840 adet YAS kullanma belgesi düzenlenmiştir. Havzalardaki YAS seviyeleri düşmüş olmasına rağmen, mevcut içme suyu ihtiyacı göz önünde bulundurularak, bu kuyulara ilaveten; 2024 yılında 61 adet, 2025 yılında ise 200 adet yeni kuyu/yenileme kuyu belgesi verilmiştir.

Yani, açıklamaların aksine, son 2 yılda İZSU tarafından yapılan bütün kuyu açma ve yenileme taleplerinin tamamına izin verilmiştir. Ayrıca, DSİ tarafından açılan araştırma ve işletme kuyularından toplam 13 adet kuyu devir/kira yöntemiyle İZSU’nun kullanımına verilmiştir.

Ayrıca İzmir Büyükşehir Belediyesinin sorumluluğunda olan yeraltı kuyularından içme suyu sağlanması kapsamında; kuyuların bakımlarının yapılarak ivedilikle devreye alınması ve süratle ilave kuyuların açılması hususlarında geç kalınmış, bu dönemde su ihtiyacı barajlardan karşılanmıştır. Bu durum barajlardaki su seviyelerinin hızla düşmesine sebep olmuştur. Kısacası İZSU Genel Müdürlüğü, içme suyu ile alakalı işletme planlarına uymamıştır.

Öte yandan İzmir’de şehir içi içme suyu şebekelerinde kayıp-kaçak oranı %27 olup, yıllık yaklaşık 68 milyon m³ su boşa gitmektedir. Bu su miktarı yaklaşık olarak Tahtalı Barajı’nın depolama kapasitesine eş değerdir. Kayıp-kaçak oranlarını azaltmak Belediyelerin asli sorumlulukları arasındadır.

İzmir’in içme suyu ihtiyacının YAS kaynaklarından karşılanması kapsamında; İzmir sınırlarındaki YAS kaynaklarının dışında, komşu il olan Manisa’nın YAS kaynakları da değerlendirilmektedir. Bu çerçevede İzmir’e 1980 yılında Manisa Saruhanlı Sarıkız ve Manisa Muradiye Göksu kaynaklarından olmak üzere iki farklı bölgeden yeraltı suyu tahsisi yapılmıştır.

İzmir’e Manisa Saruhanlı Sarıkız Kaynaklarından 45 milyon m³/yıl yeraltı suyu tahsisi yapılmıştır. Sarıkız bölgesinde 24 adet DSİ tarafından açılan, 14 adet de İZSU’nun kendi imkânlarıyla açtırdığı toplam 38 adet sondaj kuyusu bulunmaktadır. Önceki yıllarda açılan bu kuyularda meydana gelen çekilmelerden ötürü pompaların verimleri düşmüş ve bazı sondaj kuyuları kullanılamaz hale gelmiştir. İZSU kullanılamaz hale gelen bu kuyular için yenileme başvuruları yapmıştır. Eski kuyuların kapatılması şartı ve 45 milyon m³’lük tahsis aşılmayacak şekilde 5 adet kuyuda yenileme yapılmasına izin verilmiştir. İZSU Genel Müdürlüğü diğer bir talebinde kullanılamaz durumda olan eski 6 adet kuyunun daha kapatılması şartıyla 6 adet yeni kuyu açmak istediklerini DSİ’ye bildirmiştir. Böylece 2025 yılında Sarıkız ve Göksu kaynaklarından toplam 11 adet kuyuya izin verilmiştir.

İzmir’e Manisa Muradiye Göksu Kaynaklarından ise 63 milyon m³/yıl yeraltı suyu tahsisi yapılmıştır. Göksu bölgesinde 22 adet kuyu DSİ tarafından açılmıştır. İZSU kullanılamaz hale gelen bu kuyular için yenileme başvuruları yapmıştır. Eski kuyuların kapatılması şartı ve 63 milyon m³’lük tahsis aşılmayacak şekilde 6 adet kuyuda yenileme yapılmasına izin verilmiştir. İZSU Genel Müdürlüğü diğer bir talebinde kullanılamaz durumda olan eski 2 adet sondaj kuyusunun kapatılıp yerine 2 adet yenileme kuyusunun açılması talebi DSİ’ye bildirmiştir.

İZSU tarafından talepte bulunulan yeni 8 adet kuyu ile alakalı da etüt ve etkileşim çalışmaları çok yönlü olarak sürdürülmüş olup, süreç tamamlanmak üzeredir. Hal böyle iken tam da izin öncesi bu şekilde bir açıklama yapılmasına anlam verilememiştir. Bahsi geçen kuyuların mevcut tahsisleri aşmayacak ve eskileri kapatılmak suretiyle yenileme yapılacak olması sebebiyle Manisa’nın mevcut sularına olumsuz bir etki etmeyecektir.

Ayrıca DSİ tarafından Gediz havzasında 136 rasat kuyusunda gerçek zamanlı (On-line) yeraltı suyu seviye değişimleri ölçülmektedir. Sarıkız kaynaklarında da 2 adet gözlem istasyonu ile Yeraltısuları seviyeleri takip edilmektedir. Sarıkız bölgesinde normalin dışında ani yeraltı su seviye değişimleri olduğunda, Kurumumuz tarafından gerekli uyarı ve kısıtlamalara gidilecektir.

Özetle iddiaların aksine DSİ Genel Müdürlüğü özellikle son 2 yılda İzmir genelinde İZSU tarafından bütün yeni kuyu açılması ve yenilemesi taleplerine il genelinde içme suyu problemi yaşanmaması adına olumlu yanıt vermiştir.

Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi maksadıyla bilgilerinize sunulur.