Hale YILDIRIM/ GÜNDEME BAKIŞ - İzmir'in merkezinde bulunan ve yaklaşık 29 yıldır hukuki, idari ve imar süreçleriyle gündemde olan Basmane Çukuru'nda nihai protokolün ayrıntıları belli oldu. İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan sunumda, 31 Temmuz 2026 tarihli niyet protokolü ile 10 Eylül 2026 tarihli nihai protokol karşılaştırılırken, önceki sözleşmelerden bugüne uzanan süreç ve tarafların yeni anlaşmayla üstlendiği hak ve yükümlülükler de ortaya konuldu.

İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Güç Yapı İnşaat Turizm Gayrimenkul Yatırım Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile EGS Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. arasında imzalanan nihai protokol, 1039 ada 8 parseldeki taşınmazın değerlendirilmesine ilişkin hükümleri içeriyor. Protokolde belediyenin emsal inşaat alanından alacağı pay yüzde 30 olarak korunurken, belediyeye ait hizmet binası, yeşil alan, otopark, yapı yüksekliği ve teminat konuları yeniden düzenlendi.

İzmir'de kritik zirve: Savcılık, emniyet ve bankalar aynı masada buluştu!
İzmir'de kritik zirve: Savcılık, emniyet ve bankalar aynı masada buluştu!
İçeriği Görüntüle

29 YILLIK SÜREÇ

Basmane Çukuru'ndaki süreç, 3 Temmuz 1997 tarihinde Güç Yapı ve EGS A.Ş. ile İzmir Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesiyle başladı. 11 Mart 1999 tarihinde taşınmazın arsa payının yüzde 89'una karşılık gelen bölümünün ilgili şirkete devri gerçekleştirildi. Ancak 3 Haziran 1999 tarihinde İzmir 3. İdare Mahkemesinin imar planı ve inşaat ruhsatının iptaline ilişkin kararı doğrultusunda inşaat durduruldu.

9 Mart 2009 tarihinde taraflar arasında yeni bir protokol imzalandı. Bu protokolde belediyenin emsal inşaat alanından yüzde 30 pay alması ve en az 7 bin 500 metrekare otopark alanının belediye hizmet alanına ayrılması öngörüldü. 10 Şubat 2014 tarihinde imzalanan tadil sözleşmesiyle otopark alanı en az 8 bin 500 metrekareye çıkarılırken, yapı yüksekliği 120 metre olarak belirlendi.

Taşınmaz, Ege Dünya Ticaret Merkezi Ticari ve İktisadi Bütünlüğü kapsamında TMSF tarafından satışa çıkarıldı. 2015-2016 yıllarında gerçekleştirilen satış sürecinde ihale Livamine Yapı Sanayi Ticaret A.Ş. üzerinde kaldı. Ancak 2016 yılında yapılan ihale TMSF tarafından iptal edildi. 2019 yılında ise belediyenin devrettiği arsa payının geri alınmasına ilişkin hukuki süreç başlatıldı.

16 Ocak 2026 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi, nihai protokolün onaylanması ve imzalanmasına yönelik sürecin yürütülmesi ve yönetilmesi için Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay'a yetki verdi. 31 Temmuz 2026 tarihinde niyet protokolü, 10 Eylül 2026 tarihinde ise nihai protokol imzalandı.

BELEDİYENİN YÜZDE 30 PAYI KORUNDU

Niyet protokolü ile nihai protokol arasındaki en önemli başlıklardan biri belediyenin projeden alacağı pay oldu. Her iki protokolde de İzmir Büyükşehir Belediyesinin emsal inşaat alanının yüzde 30'una sahip olması hükmü korundu.

Nihai protokolün 4'üncü maddesinde, Basmane Çukuru'nda geliştirilecek 104 bin metrekare emsal esas inşaat alanının yüzde 30'unun Büyükşehir Belediyesine ait olacağı belirtildi. Belediyeye ait olacak emsal dışı kullanım alanlarının da belediyenin hizmet binası olarak değerlendirileceği kaydedildi.

KÜLTÜRPARK'TAKİ HOLLER YIKILACAK

Niyet protokolünde belediye hizmet binasının projede ayrı bir yer olarak ayrılmadığı, projenin bütünleşik şekilde tasarlandığı görülürken, nihai protokolde belediye hizmet binası ayrı bir yapı olarak düzenlendi. Ayrıca hizmet binasına taşınılmasıyla birlikte mevcut hollerin yıkılarak kente 27 bin metrekare yeşil alan kazandırılması öngörüldü.

YAPI YÜKSEKLİĞİ 120 METREDEN 84 METREYE İNDİ

İki protokol arasındaki dikkat çeken değişikliklerden biri de yapı yüksekliği oldu. 2009 tarihli protokolde yapı yüksekliği serbest bırakılırken, 10 Şubat 2014 tarihli tadil sözleşmesinde yükseklik 120 metre olarak belirlenmişti.

31 Temmuz 2026 tarihli niyet protokolü ile 10 Eylül 2026 tarihli nihai protokolün karşılaştırıldığı tabloda ise nihai protokol için yapı yüksekliği 84 metre olarak yer aldı. Böylece 2014 tarihli tadil sözleşmesindeki 120 metrelik yükseklik sınırı 84 metreye çekildi.

OTOPARK DÜZENLEMESİNDE ESKİ HAKLAR KORUNDU

Otopark konusu da protokollerin karşılaştırmasında öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. 2009 tarihli protokolde belediye hizmet alanına en az 7 bin 500 metrekare otopark ayrılması kararlaştırılmıştı. 2014 tarihli tadil sözleşmesiyle bu alan en az 8 bin 500 metrekareye çıkarılmıştı.

Niyet protokolünde ise otopark ihtiyacının parsel bünyesinde karşılanacağı belirtilmişti. Nihai protokolde bu başlık, önceki sözleşme ve protokollerde belediye lehine belirlenen hakların korunacağı hükmüyle düzenlendi.

TEMİNAT 7,5 MİLYON DOLARA ÇIKTI

Niyet protokolü ile nihai protokol arasındaki bir diğer değişiklik teminat tutarında yaşandı. 31 Temmuz 2026 tarihli niyet protokolünde 6 milyon 500 bin dolar olarak belirlenen teminat, 10 Eylül 2026 tarihli nihai protokolde 7 milyon 500 bin dolara yükseltildi.

BELEDİYENİN 2 YÜKÜMLÜLÜĞÜ KALDIRILDI

Nihai protokolde dikkat çeken bir başka düzenleme ise belediyenin yükümlülükleriyle ilgili oldu. Karşılaştırma tablosunda, niyet protokolünün 4.6 ve 4.7'nci maddelerinde yer alan belediye yükümlülüklerinin nihai protokolle kaldırıldığı belirtildi.

Nihai protokolün 4'üncü maddesinde tarafların imar planı, proje, belediyeye ait alanların korunması ve uygulama süreçlerine ilişkin hak ve sorumlulukları ayrıntılı şekilde düzenlendi. Ayrıca TMSF tarafından yürütülen satış süreci ve ilgili hukuki dosyalar da protokolün tarafların hak ve yükümlülüklerine ilişkin hükümleri arasında yer aldı.

HUKUKİ SÜREÇLER DE PROTOKOLE GİRDİ

Nihai protokolde yalnızca projenin fiziki özellikleri değil, taşınmazın geçmişinden kaynaklanan hukuki süreçler de ele alındı. Tarafların mevcut dava ve takipleri, bunların sonuçlandırılması ve taşınmazın devrine ilişkin işlemler protokolün 5'inci maddesinde düzenlendi.

Protokole göre taraflar, imzadan itibaren 30 gün içerisinde birbirlerine gerekli bilgi ve belgeleri sunacak, ilgili hukuki süreçlerin yürütülmesi için gerekli işlemleri gerçekleştirecek. Belediye de devam eden dava ve takipler bakımından kendi yükümlülüklerini yerine getirecek.

Nihai protokolde ayrıca tarafların yükümlülüklerini yerine getirmesini engelleyen mücbir sebepler, vergi ve harçlar, protokolün sona ermesi, uyuşmazlıkların çözümü ve yürürlük koşullarına ilişkin hükümler de yer aldı.